Θολωτοί τάφοι στο βασίλειο του Νέστορος Του Θανάση Λαγού

 Η Μεσσηνία κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του μυκηναϊκού πολιτισμού, καθώς αποτελεί κοιτίδα του θολωτού τάφου στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τα αρχαιότερα παραδείγματα χρονολογούνται στα τέλη του 17ου αιώνα π.Χ., ενώ η Περιστεριά χαρακτηρίζεται «Μυκήνες της Δυτικής Πελοποννήσου». Στο πρόγραμμα προστασίας και ανάδειξης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας περιλαμβάνονται τριάντα τέσσερα θολωτά ταφικά μνημεία και αρχαιολογικές ενότητες. Βρίσκονται στον Άνω και Κάτω Εγκλιανό, τη Βοϊδοκοιλιά, την Τραγάνα, το Κορυφάσιο στη θέση Οσμάναγα, το Ρούτση Μυρσινοχωρίου και το Βλαχόπουλο. Στην Κουκουνάρα εντοπίζονται τάφοι στις θέσεις Ακόνα, Γουβαλάρη και Φυτιές, ενώ μνημεία υπάρχουν επίσης στα Καμίνια Κρεμμυδίων και το Καπλάνι. Ο κατάλογος συμπληρώνεται από τα Νιχώρια κοντά στην Καρποφόρα, τα Διόδια, το Κεφαλόβρυσο, την Πλατανόβρυση, την Άνθεια, τη Μουριατάδα, τη Μάλθη, το Βασιλικό, το Ακούρθι Κοπανακίου, το Ψάρι, τον Χαλκιά και τον Κάμπο Αβίας. Η διασπορά τους αποτυπώνει τον εξαιρετικό αρχαιολογικό πλούτο ολόκληρης της Μεσσηνίας και την κεντρική θέση της στον μυκηναϊκό κόσμο.

 

Τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο του έργου «Μεσσηνία: Θολωτοί τάφοι στο βασίλειο του Νέστορος», που υλοποιεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας με φορέα ευθύνης το υπουργείο Πολιτισμού, εκπονείται στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη της πολιτιστικής διαδρομής των θολωτών τάφων της Μεσσηνίας. Από εκεί και πέρα τόσο η τοπική κοινωνία όσο και η αυτοδιοίκηση έχουν άλλες προτεραιότητες και δεν δίνουν ούτε μισό ευρώ για την ανάπτυξη της πολιτιστικής διαδρομής. Προσωπικά πιστεύω ότι οι περισσότεροι αυτοδιοικητικοί δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη της πολιτιστικής διαδρομής. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους αντιπεριφερειάρχες και τους περιφερειακούς συμβούλους άλλων νομών που ενδεχομένως αγνοούν την ύπαρξη των μυκηναϊκών μεσσηνιακών τάφων. Αναφέρομαι στους Μεσσήνιους αυτοδιοικητικούς που κατασκευάζουν παιδικές χαρές σε χωριά χωρίς παιδιά και αναπλάσεις πλατειών σε χωριά μόνο με υπερήλικες κατοίκους. Εννοείται ότι οι αυτοδιοικητικοί αυτοί δεν είναι ηγέτες. Είναι ακόλουθοι ενός εκλογικού σώματος που δαπανά ευχαρίστως χρήματα για να κατασκευαστεί ναός του Οσίου Παϊσίου αλλά δεν δίνει ούτε ένα ευρώ από τα έσοδα του πανηγυριού στο χωριό για την ανακατασκευή του θολωτού τάφου. Έτσι και αλλιώς οι πολιτιστικοί σύλλογοι διοργανώνουν μόνο πανηγύρια και η άρχουσα οικονομική τάξη δεν μπορεί να γίνει πολιτιστικός ηγέτης για να διαχειριστεί τον πλούτο του νομού. 

lathanasis@gmail.com